Վիլյամ Սարոյան

Առաջադրանքներ:
1․ Կարդալ պատմվածքը։
2․ Անծանոթ բառերը դուրս գրել և բառարանի օգնությամբ բացատրել։ Խորհել- մածել, մտորել զավեշտալի- ծիծաղելի իրավիճակ վելվետ- կտորի տեսակ։
3․ Բնութագրիր գլխավոր հերոսին։ Նա շատ ամաչկոտ էր, բայց միառժամանակ շատ նպատակասլաց։

Առաջադրանքներ:
1.Բայերից  որո՞նք են  բազմապատկական, նշել դրանք:
Ջարդոտել, ցեխոտել, կնճռոտել, գոռգոռալ, քաշքշել, սարսափել, փոշոտել, մորթոտել, հեղեղել:
2. Բայերից որո՞նք են պատճառական, նշիր դրանք:
Հիշեցնել, խաղացնել,հարցնել, թարմացնել, լցնել, նվաստացնել, վերցնել:

Տրված բառերը ըստ խոսքի իմաստի երեք խմբի բաժանի՛ր և այդ խմբերի անվանումները գրիր:

Ծաղիկ, ջինջ, վազել, բուրավետ, մեծ, ժամացույց, թրթռալ, թիավարել, ջուր, ջրոտ, ուրախ, ջրել, սար, մարդ, գնալ, ծաղ­կավետ, հրաշալի, երեխա, լողալ, վազվզել, մաքուր, նավաստի, օձ, ճկուն, սողալ, իջնել, բացվել, չխկչխկալ, սև, ինքնաթիռ, առվակ պայծառ, գոռգոռալ, գարուն, բարձրանալ, սպիտակ, թիթեռ, պահակ, նավակ. գաղտնիք, պահել, հատիկ, ոսկեզօծ, ոսկեզօծել, երկաթյա:

բայ-վազել, թրթռալ, թիավարել, ջրել, գնալ, լողալ, վազվզել, սողալ, իջնել, բացվել, չխկչխկալ, գոռգոռալ, բարձրանալ, պահել, ոսկեզօծել,

գոյ— Ծաղիկ, ջուր, սար, մարդ, ժամացույց, երեխա, նավաստի, օձ, ինքնաթիռ, առվակ, գարուն, պահակ, նավակ, գաղտնիք։

Ած․ — ծաղկավետ, ջինջ, բուրավետ, մեծ, ջրոտ, հրաշալի, մաքուր, ճկուն, ուրախ պայծառ, սպիտակ, թիթեռ, սև, ոսկեզօծ, երկաթյա

Գործողություն ցույց տվող  բառերը (բայերը) ածանցների օգնությամբ  ո՞վ  կամ ի՞նչ  հարցին պատասխանող  բառե՛ր (գոյականներ) դարձրու:

Օրինակ՝ սպասել- սպասավոր. սպասյակ. սպասուհի. սպասում:
Գործել- գործող, գործ, գործիք, գործակատար։ վազել — վազորդ, վազք։ հարցնել — հարցում, հարցազրույց, հարցատու, հարց։ իշխել — իշխանություն, իշխող, իշխանուհի, իշծանածին, իշխան։ բժշկել — բժշկություն, բժշկուհի, բուժքույր, բժիշկ։ բացել- բացիչ, բացում։ ուսուցանել- ուսումնական, ուսուցիչ, ուսում։ ճեղքել — ճեղք։ պահել — պահոց, պահարան, պահակ։ հյուսել — հյուսք, հյուսվածք։ բանել- բանուգործ։ գրել- գրիչ, գրող, գրատու, գրադարան։ հիանալ- հիացմունք, հմաիչ, հմայք։ զգալ — զգացմունք, :

Փակագծերում տրված բայերր գրի´ր պահանջված ձևով:

Ծարավ ագռավը թռավ կճուճի մոտ ջուր խմելու: Կտուցը ջրին որ չհասավ, փորձեց կճուճը թեքել: Բայց կճուճն ամուր կանգնել էր տեղում, ու ագռավը թեքել չկարողացավ: Նա մի քիչ մտածեց ու մանր քարեր լցրեց կճուճի մեջ: Ջուրը բարձրացավ, հասավ կճուճի բերանին: Ու ագռավը հագեցրեց ծարավը:

193. Ընդգծված դերբայները դարձրո՛ւ բայեր:

Օրինակ`

Քայլող աղջիկ- աղջիկ, որը քայլում է:
Հեռացած ձմեռ- ձմեռը, որ հեռացել է:

Ա. Սլացող մեքենա — մեքենան, որ սլանում է, արևի շուրջը պտտվող մեքենա — մեքենա, որ պտտվում է արևի շուրջը , թունելից դուրս եկող գնացք -գնացք, որ դուրս է գալիս թունելից, պատրաստակամորեն հորը մտնող երեխա- երեխա, որ պատրաստակամորեն մտնում է հորը, փոշու ու մրի մեջ աշխատող մարդիկ- մարդիր, որ աշխատում են փոշու ու մրի մեջ:

Բ. Ընկած գրիչ — գրիչ, որ ընկել է, մոռացված երգ — երգ, որ մոռացվել է, թիթեռի հետևից ընկած երեխա — երեխա, որ ընկել է թիթեռի հետևից, արձակված ու կախված վարագույր — վարագուր, որ արձակվել ու կախվել է, լուծված խնդիր — խնդիր, որ լուծվել է, գիշերվա անձրևից խոնացացած օդ — օդը, որ խոնավացել է գիշերվա անձրևից հետո:

194. Կետերը փոխարինի՛ր ապրել բայից կազմված դերբայներով (ապրելիս, ապրող, ապրած, ապրել):

Նրա ապրած երկար ու ձիգ տարիների մասին ընդամենը մի երկու նախադասություն կարելի է պատմել:

Գետափին՝ զով ծառերի ստվերում ապրելիս հիշում էր իր անապատը, խանձված ավազը:

Կարտոֆիլի արտում ապրող բզեզն արագ բազմանում է ու շարժվում առաջ՝  նոր տարածություններ գրավելու:

Ուզում էր քաղաքից դուրս ու մենակ՝ ապրել հեռու մի դաշտում:

195. Կետերը փոխարինի՛ր ապրել բայի դիմավոր ձևերով:

Քանի՛ տարի ապրում ես մեր երկրում ու չգիտե՞ս մեր օրենքները:
Եթե մի երկու ամիս էլ ապրեք այս  խոնավ ու անարև երկրում, բոլորովին կմոռանա՞ք մեր գյուղը:
Մի քանի օր այստեղ ապրի ու կտեսնի, թե ի՞նչ դժվար է օրվա հոգսը հոգալը:

Այստեղ ապրելու ուրիշ ելք չունեմ:
Դու երկար ապրել ես այս աշխարհում ու շատ բան ես տեսել, ինձ մի խորհուրդ տո՛ւր: